Circus voor kwetsbare kinderen

11 - 07 - 2018

De cursus 4U is voor kinderen op de basisschool die het moeilijk hebben thuis, bijvoorbeeld vanwege ruzies, een scheiding, overlijden of ziekte van een familielid. Met de pedagogen van Avant sanare doen de kinderen gedrags- en ontspanningsoefeningen en met Circusschool Hannes & Co maken ze een voorstelling. Zo worden spel en circus ingezet als educatieve middelen om kinderen plezier, ontspanning en vertrouwen te laten ervaren. Anne Kuipers, directeur van Hannes & Co, legt uit hoe dat werkt.

Interview met Anne Kuipers van Circusschool Hannes & Co

“De kinderen leren eerst allerlei technieken om goed om te gaan met hun emoties en met elkaar”, vertelt Anne. “Onder leiding van een pedagoog praten ze over gevoelens en er worden leuke oefeningen gedaan om zelfvertrouwen op te bouwen en positieve ervaringen op te doen. Daarna krijgen ze de gelegenheid om met circusactiviteiten, spelletjes en andere bewegingsopdrachten daadwerkelijk samen te werken en te spelen.”

Het circus als educatief middel, hoe werkt dat?

4U een cursus met pedagigische interventies en cicurs voor kinderen op de basisschool

foto: Circus Hannes & Co

Anne: “Bij het aanleren van circuskunstjes zijn de aanwijzingen en de hulp altijd constructief. Dat betekent dat er niet iets ‘fout’ gaat. Een mislukte poging in het circus is een goede reden om het nog een keer te doen: met vallen en opstaan leer je immers trucjes aan. Als er tijdens een uitvoering onbedoeld balletjes op de grond vallen, zeggen we: ‘Kijk, zij kan het met een stuit op de grond’. Kinderen voelen daardoor dat het niet erg is dat iets niet zo gaat als gepland en gaan vrolijk weer door. Zo leren ze anders omgaan met mislukkingen en moeilijke opdrachten. Ze voelen zich niet gefrustreerd maar uitgedaagd en gaan spelenderwijs onderzoeken waar hun mogelijkheden liggen.”

Wat doen de kinderen?

“Activiteiten die uitdaging bieden en die ze zo ingewikkeld kunnen maken als ze willen, maar die ook met minimale oefening leuk zijn om te doen en naar te kijken. Zoals jongleren met balletjes, doekjes, kegels of ringen; het draaiend houden van Chinese bordjes, diabolo’s, linten en hoepels; acrobatiek; springen met touwtjes; balanceren op elkaar, op ballen, op stelten en fietsen.”

Werken alle circus oefeningen voor alle kinderen?

“Nee, dat hangt in sterke mate af van het kind: het individuele niveau, de interesse en het tempo van leren kunnen flink verschillen. Daarom kijken we altijd naar de kinderen en sluiten we aan bij hun mogelijkheden. Daarnaast speelt de groep een rol. Bij kinderen met een sociale beperking bijvoorbeeld zullen we fijnmazig differentiëren. Dat wil zeggen: kleine stapjes en ontzettend veel variaties op bewegingsmogelijkheden bedenken, waarbij ze leren om samen te werken. Bij andere kinderen hebben we weer andere oefeningen. Daardoor krijgen alle kinderen het gevoel dat ze iets kunnen en dat geeft vertrouwen om hun mogelijkheden uit te bouwen. Ook show-elementen zijn een prachtig middel om een kunstje vorm te geven: even het geleerde laten zien en een applaus ontvangen werkt louterend. Waardering voor wat je kunt! Dat geeft zelfvertrouwen.”

Welke kinderen doen mee aan 4U?

“Kinderen die niet goed in hun vel steken, veel ruzies meemaken of zelf ruzie veroorzaken.  Of kinderen die faalangst hebben of emotioneel in de knel zitten. Eerst willen we dat de kinderen zich thuis voelen. Vervolgens gaan we zoeken naar welke uitdagingen geschikt zijn en hoe we kunnen samenwerken. Door de oefeningen om samen te werken leren kinderen om vertrouwen in elkaar op te bouwen en veilige situaties te creëren.

We werken veel met blinde en slechtziende kinderen, dove en slechthorende kinderen, kinderen met psychische problemen of met een verstandelijke beperking. Kwetsbare  kinderen die het vaak moeilijk hebben in de klas. Met het circusprogramma zetten we kwetsbare kinderen duidelijk in de spotlights. Ze doen er toe. Ze hebben eigenschappen, onvolmaaktheden en talenten die – net als bij ieder ander kind – gezien mogen worden.”

Hoe ervaren kinderen het circus?

“Kijken en luisteren is geweldig, en zelf doen nog meer! Kinderen ervaren plezier in het bewegen, plezier in spelen met circusmaterialen zoals balletjes of diabolo’s. Plezier bij het leren van trucjes en als je kan laten zien wat je geleerd hebt tijdens de voorstelling. Plezier om applaus in ontvangst te nemen. Soms biedt het circus de mogelijkheid om aan de waan (of problemen) van alledag te ontvluchten. Soms geeft het een effect op langere termijn: dan wekt het energie op, ontwikkelt het vertrouwen, geeft het inspiratie en laat het je pret voelen.”

Spelen ouders een rol?

“Zeker! De kinderen maken tijdens de cursus een voorstelling voor de ouders. Daardoor zien ouders positieve krachten van hun kinderen, ze zien hen stralen en trots zijn op wat ze geleerd hebben. Daarnaast zien ze dat hun kinderen afspraakjes met elkaar maken, elkaar helpen, ondersteunen en bewonderen. Kortom ze zien dat hun kinderen kunnen samenwerken.”

Meer lezen over de cursus 4U voor basisscholen in Rotterdam

circusschool Hannes en Co geeft met ons de cursus 4U